علائم خروج اضطراری راه پله
زمان مطالعه: 6 دقیقه
5
(1)

علائم خروج بخشی از سیستم تخلیه اضطراری است که افراد را در ساختمانهای عمومی یا ساختمانها (اعم از مسکونی یا تجاری) که تعداد افراد زیادی در آن وجود دارد، به نزدیکترین خروجی هدایت می کند تا بتوانند با خیال راحت ساختمان را ترک کنند.

نماد گرافیکی باید با قوانین BS 5499-1 مطابقت داشته باشد. طراحی علائم باید شامل نماد گرافیکی باشد و  حتما با یک فلش همراه باشد. برای جلوگیری از سردرگمی و ابهام، تمامی علائم موجود در محیط باید دارای سایز، طراحی، فرمت و سبک یکسانی باشند. و معمولا باید کوتاه ترین مسیر برای رسیدن به محل ایمن باشد.

علائم خروج اضطراری چیست؟

علائم خروج اضطراری Emergency Exit Safety Signs با هدف نشان دادن مسیر ایمن درزمان بروز بحران و شرایط اضطراری ساخته شده اند. بر طبق مقررات ملی ساختمان، راه های خروج اضطراری باید به گونه ای علامت گذاری شوند تا در زمان بحران تمام افرادی که در ساختمان حضور دارند بتوانند به راحتی و با استناد به علائم راه خروج را پیدا نموده و در سریعترین زمان ممکن از محل حادثه دور شوند.

این علائم با زمینه سبز رنگ شفاف و با قلم سفید با ضخامت و درشتی حداقل 20 میلیمتر نوشته و تولید می شوند و به صورت تابلوهای شبرنگ یا تابلوهایی با منبع روشنایی داخلی و خارجی بوده و بر اساس بند 3-1-9-8 مبحث سوم مقررات ملی ساختمان شدت روشنایی تمامی علائم خروج اضطراری اعم از شبرنگ و تابلوهای با منبع روشنایی داخلی یا خارجی نباید از 54 لوکس کمتر باشد.

با توجه به کارایی و عملکرد علائم خروج اضطراری در شرایط بحران،روشنایی این علائم باید به گونه ای باشد که در شرایط عدم وجود نور کافی و وجود دود به راحتی توسط کاربران قابل مشاهده باشند و خاصیت تابندگی داشته باشند.

تابلوهای نورتاب یا فتولومینسنت، نشانگر مسیرهای خروج در ساختمان ها و اماکن و همچنین نشان دهنده طبقات تا تراز ساختمان می باشد. طراحی این تابلوها به گونه ای است که در نور طبیعی یا نورهای مصنوعی مانند لامپ و چراغ و غیره،نور را در فوتون های خود ذخیره سازی کرده و در زمان تاریکی از خود نور ساطع کرده و متون روی تابلو مشخص می گردد.

مشاوره و اخذ تاییدیه سازمان آتش نشانی تهران

انواع علائم خروج اضطراری و کاربرد آن

علائم تخلیه عمودی: این علامت به معنی “تغییر طبقه” به صورت صعودی(طبقه پایین به بالا) یا به صورت نزولی (از طبقات بالا به پایین و به سوی همکف) و با استفاده از پله های اضطراری انجام می شود.

علائم خروج اضطراری و تابلوهای ایمنی برای مسیرهای “تخلیه عمودی” باید در تمامی طبقات و محل هایی که مسیر تغییر جهت می دهد نصب گردد. همچنین در تمامی طبقات، باید شماره مربوط به آن طبقه نصب شده تا در هرزمان که لازم بود کاربران از پله های اضطراری بالا یا پایین روند و فارغ از اینکه چند پله وجود دارد بتوانند به راحتی شماره طبقه مورد نظر را تشخیص دهند. این علائم بایستی قبل از شروع اولین پله، در ارتفاع 180 سانتی متری از سطح زمین و در جهت مسیر تخلیه نصب گردد.

علائم تخلیه افقی: این علامت به معنی حرکت به سمت خروجی ها “در طول راهروها” به سمت بیرون ساختمان یا منطقه امن است.

علائم خروج اضطراری و تابلوهای ایمنی برای مسیرهای “تخلیه افقی” باید در مکان هایی نصب شود تا از دورترین نقطه ی خروج درآن طبقه قابل مشاهده بوده، بالای هر درب که برای تخلیه مسیر استفاده می شود نصب شده و در هر محلی که در آن تغییر جهت رخ می دهد وجود داشته باشند.از آنجا که باید این علائم در هر شرایطی قابل دیدن باشند باید در ارتفاع بالاتر از 180 سانتی متری از سطح زمین نصب گردد.

پیشنهاد مطالعه: سیستم اطفا حریق

همچنین علاوه بر موارد ذکر شده باید به این نکات نیز توجه نمود: علاوه بر توجه به نصب علائم در ارتفاع ذکر شده، باید شرایط تخلیه اضطراری و شرایطی که محیط مملو از دود می باشد نیز در نظر گرفته شود، زیرا در این شرایط امکان دارد که تمامی علائم توسط دود پوشیده شده و تمام افراد قادر به دیدن آن نباشند.

مورد دیگری که در این شرایط بسیار حائز اهمیت است امکان سینه خیز رفتن افراد یا خم شدن آنها به دلیل وجود گازهای سمی است، به همین منظور باید علائم خروج اضطراری و ایمنی به صورت حاشیه ای و در ارتفاع پایین نصب شوند. این علائم بر روی دیوار نصب شده و به صورت شب تاب عمل می نمایند.

روشنایی در علائم خروج اضطراری و تابلوهای ایمنی

هنگامی که حادثه و بحرانی رخ می دهد یکی از محتمل ترین اتفاقات قطعی برق است و با توجه به مقدار اضطراب افراد و یا احتمال وقوع آسیب دیدگی اولویت بسیار مهم در چنین مواردی تامین حداقل روشنایی می باشد.

در چنین مواردی چراغ های روشنایی اضطراری (چراغ روشنایی ایمنی یا تابلو خروج اضطراری چراغ دار) مهم ترین موردی است که می تواند افراد را به خارج از محوطه خطر و منطقه امن هدایت نماید. این چراغ ها بر اساس استانداردهای مشخصی طراحی و ساخته می شوند.

چراغ های روشنایی اضطراری(روشنایی ایمنی) طبق استاندارد باید در مکان های زیر نصب شوند:

  • تمامی مسیرهای منتهی به راه های خروج
  • محل هایی که تغییر ارتفاع دارند
  • راه پله ها
  • تقاطع ها
  • تجهیزات اعلام و اطفا حریق
  • اتاق های کنترل
  • اتاق های کنفرانس
  • محیط های فاقد پنجره و غیره

همچنین در راه پله های اضطراری بایستی روشنایی اضطراری (روشنایی ایمنی) در داخل محوطه پلکان و حداقل یک چراغ سفید در هر پاگرد تعبیه شود. وظیفه سیستم روشنایی ایمنی تامین حداقل روشنایی برای حفظ سلامت و ایمنی افراد و خروج امن آنها بوده و مدت زمان پشتیبانی باتری این چراغ ها با توجه به وسعت و محل مورد استفاده بین 1 تا 8 ساعت می باشد.

همچنین در سال های اخیر برای تامین روشنایی علائم خروج اضطراری، برخلاف گذشته که استفاده از تابلوهایی که از روشنایی برق بهره می بردند مرسوم بود امروزه از مواد نورتاب در این تابلوها استفاده می گردد.

این مواد برای اولین بار با استفاده از رادیوم که یک عنصر رادیواکتیو است و در سال 1936، ساخته شدند. پس از آن پای استفاده از تریتیوم که آن هم یک ماده رادیواکتیو بود در سال 1946 به میان آمد اما با توجه به خاصیت سرطانزایی این مواد دانشمندان به فکر جایگزینی این مواد با مواد بی خطر و غیر سرطانزا افتادند.

پس از آن مواد بعدی از ترکیبات سولفید روی ساخته شد که زمان و شدت نورتابی آنها بسیار کوتاه بود. سرانجام در سال 1996 ماده نورتاب جدیدی ارائه گردید که از اکسید آلومینیوم ساخته شده و غیرسمی و فاقد تشعشعات مضر است، همچنین مدت تابش این مواد بیشتر بوده و با توجه به ساخت این مواد نورتاب یا فتولومینسنت علائم خروج اضطراری و تابلوهای ایمنی دچار تحول گردیده و با استقبال کارشناسان ایمنی با توجه به کارایی و کاربرد عالی آنها مواجه شد.

مزایای علائم خروج اضطراری ساخته شده با مواد نورتاب

  • ارزان بودن
  • سهولت در اجرا
  • طول عمر مناسب
  • دارای ضخامت کم
  • عدم نیاز به هزینه نگهداری
  • طولانی بودن زمان تابش نور
  • صرفه جویی در مصرف انرژی
  • قابلیت نصب بر روی کف، دیوار و سقف

مقایسه تابلوهای ایمنی قدیمی با تابلوهای نورتاب

ردیفمواردتابلوهای ایمنی نورتابتابلوهای ایمنی قدیمی
1سیم کشی برقنیاز نداردنیاز دارد
2منبع انرژینور طبیعی و مصنوعیبرق
3ضریب اطمینان در عملکردبدون خطاغیر مطمئن
4هدررفت انرژیندارددارد
5طول عمربیش از 10 سالیک تا چهار سال
6هزینه اولیهمتوسطزیاد
  7  هزینه نگهداری  صفر    دارای هزینه سرویس، تعمیر و نگهداری    
8نحوه نصبچسباندن یا آویزان کردناحتیاج به آماده سازی محل نصب
9حداکثر زمان نورتابیبیش از 3 ساعت1.5 تا 2 ساعت
10محل نصبنصب آسان در بیشتر سطوحمحلی که دارای سیم برق باشد
11ضخامت تابلو3 میلی متر5 تا 8 سانتیمتر
12مواد سازندهآلومینیوم و پی وی سیشیشه و اکرلیک
13ظاهردارای مقاومت فیزیکی و نشکنشکننده، حساس به بخار و گرد و غبار

مفهوم رنگ ها در علائم خروج اضطراری

هر یک از رنگ هایی که در علائم خروج اضطراری و تابلوهای ایمنی به کار می روند دارای معنا و مفهوم خاصی بوده و برای رساندن منظور خاصی استفاده می گردند، استفاده از خط و زبان فارسی در این علائم الزامی است:

  • علائم ایمنی بازدارنده
  • علائم ایمنی اخطاری یا هشدار دهنده
  • علائم ایمنی دستوری یا الزام کننده
  • علائم خروج اضطراری

هرکدام از این علائم دارای رنگبندی خاصی بوده و پیام متفاوتی را می رسانند:

  • قرمز: علائم بازدارنده، علائم خطر و وسایل اطفا حریق
  • زرد: علائم ایمنی اخطاری یا هشدار دهنده مانند احتیاط
  • آبی: علائم ایمنی دستوری یا الزام کننده مانند استفاده از علائم ایمنی
  • سبز: علائم خروج اضطراری، کمک های اولیه، شرایط ایمن

باید و نباید نصب علائم خروج اضطراری

  • جهت فلش باید صحیح باشد.  قبل هر  تغییر مسیر  و هر تغییر سطح، علائم خروج با فلش مشخص شود.
  • تابلوها می توانند شامل نماد گرافیکی، فلش و یا عبارت تکمیلی باشند.
  • علائم باید در یک ارتفاع مشخص نصب شوند. و در محدوده دید باشند.
  • علائم بر روی درب نباید نصب شوند.
  • هرجایی که ممکن باعث سردرگمی و ابهام شود، باید علائم دیگری نصب شود.
  • علائم باید به صورت سیستماتیک و با برنامه در جایگاه خود قرار بگیرند.
  • عبارت خروج باید در علائم مسیر خروج ذکر شود تا درب یا مسیر منتهی به محل ایمن را مشخص کند.
  • علائم خروج اضطراری نباید در مجاورت یکدیگر نصب شوند زیرا موجب ابهام می شود.

الزامات ساخت و نصب علائم خروج اضطراری و تابلوهای ایمنی

  • در تمامی علائم و تابلوهایی که دارای تجهیزات الکتریکی داخلی بوده و امکان نفوذ آب به درون آنها وجود دارد باید تمهیدات لازم جهت ممانعت از ورود آب صورت پذیرد.
  • تابلوها و علائم تصویری به غیر از تابلوها و علائم متحرک، شامل ادوات الکتریکی، نورپردازی و پایه های آنها باید به صورت ثابت طراحی شوند. نصب علائم و تابلوهای تصویری به صورتی که پس از نصب، تمام یا بخشی از آن دارای هرگونه حرکتی به صورت لرزش، چرخش و حرکت توسط جریان هوا باشد،ممنوع است.
  • در نصب علائم و تابلوها باید از ایجاد سکو،سوراخ و درزهای غیرمعمول که باعث ایجاد گرد و خاک و یا امکان به وجود آمدن لانه پرندگان و انبار وسایل و یا تجهیزات شود،خودداری نمود.

همچنین حداکثر طول دسترسی خروج اضطراری در ساختمان های تجاری، نباید مسیر مشترکی با طول بیش از 23 متر داشته باشند مگر آنکه تمام بنا توسط شبکه خودکار محافظت شود که در این صورت این طول می تواند حداکثر به 30 متر افزایش یابد.

این مقاله چقدر براتون مفید بود؟

روی پنج ستاره کلیک کنید تا به آن امتیاز دهید!

ممنون از بازخوردتون!

تا حالا رای نیامده! اولین نفری باشید که به این پست امتیاز می دهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جستجو در سایت

درحال بارگذاری ...
بستن
مقایسه