اعلام حریق چیست؟
زمان مطالعه: 8 دقیقه

سیستم اعلام حریق به‌گونه‌ای طراحی‌شده که در مواقع حریق، به‌وسیله آلارم ساکنان ساختمان را مطلع و باعث جلوگیری از خسارات جانی و مالی می‌شود.

سیستم اعلام حریق از تجهیزاتی شامل دتکتور گاز، دود، حرارت و دتکتور مونوکسید کربن برای تشخیص علائم حریق و از آژیر و فلاشرها برای هشدار دادن استفاده می‌شود.

طراحی، اجرا و استفاده درست از این تجهیزات باعث کاهش خطرات جانی و مالی می‌شود. استفاده از سیستم اعلام حریق در پروژه‌های صنعتی و ساختمانی از اهمیت بالایی برخوردار است اما متأسفانه در اکثر پروژه این سیستم‌ها بعد از مدتی ازکارافتاده و بی‌استفاده می‌شوند.

اعلام حریق آدرس پذیر و متعارف

معمولاً کارفرمایان نیاز دارند که یک برآورد کلی از سیستم اعلام حریق پروژه خود داشته باشند. کارشناسان شرکت لیدوما جهت جلوگیری از اتلاف وقت و کاهش هزینه ناشی از خرید تجهیزات اشتباه طبق ضوابط سازمان آتش نشانی و دستورالعمل‌های پروژه، اقدام بررسی نقشه‌های پروژه می‌کنند و نوع و تعداد تجهیزات موردنیاز را در اختیار کارفرمایان قرار می‌دهند.

جهت اطلاع از روند مشاوره و اخذ تاییدیه آتش نشانی و دریافت مشاوره کلیک نمایید

کارفرمایان محترم می‌توانند برای تأمین اجناس موردنیاز به شرکت لیدوما که یکی از قدیمی‌ترین شرکت‌های مورد تائید سازمان آتش نشانی می‌باشد مراجعه کنند.

 قسمت اصلی سیستم اعلام حریق، کنترل پنل نام دارد که وظیفه پردازش مرکزی و کنترل سیستم را بر عهده دارد. این قسمت تمامی سیگنال‌هایی که دتکتورها از طریق سیم ارسال می‌کنند را کنترل می‌کند و متناسب با نوع سیگنال وضعیت موجود را به کاربر نشان می‌دهد.

همچنین می‌توان به‌عنوان شبیه‌سازی زنگ هشدار برای استفاده در مانورهای آتش و تخلیه تنظیم شود؛ بنابراین تمامی ساکنین ساختمان می‌توانند اقدامات لازم را در صورت آتش‌سوزی واقعی فرا بگیرند.

محل نصب کنترل پنل سیستم اعلام حریق:

محل نصب کنترل پنل باید مجهز به سیستم روشنایی اضطراری باشد. معمولاً کنترل پنل را در اتاق نگهبانی، مرکز اطلاعات هتل ها و در پروژه‌های صنعتی یا تجاری در اتاق کنترل نصب می‌کنند. به‌صورت کلی کنترل پنل را در مکانی که احتمال حریق کمتری دارد و درعین‌حال رفت‌وآمد کارکنان و مسئولان ساختمان بیشتر است، نصب می‌کنند. به‌طوری‌که افراد حاضر در محل به‌محض فعال شدن سیستم اعلام حریق و آژِیرها، خود را به ناحیه موردنظر رسانده و اقدامات لازم را در خصوص اطفاء حریق انجام دهند. همچنین می‌بایست نقشه‌های ساختمان و سیستم اعلام حریق را در محل نصب کنترل پنل بایگانی شود تا نیروهای آتش نشانی با دسترسی به این نقشه‌ها و مستندات فنی بتوانند عملیات امداد را بهتر و سریع‌تر انجام دهند.

 

سیستم های هشدار دهنده آتشسوزی

انواع دتکتور سیستم اعلام حریق:

یکی از مهم‌ترین قسمت‌های سیستم‌ های کشف و اعلام حریق دتکتورها هستند. هدف از طراحی دتکتور تشخیص آتش قبل از گسترش و همه‌گیر شدن آن است. دتکتور ها به گروه‌های مختلف طبقه‌بندی می‌شوند.  که در زیر به آن‌ها می‌پردازیم.

دتکتور حرارت:

سیستم هشدار دهنده آتش

این دسته از دتکتورها نسبت به حرارت ناشی از حریق حساس هستند. عمده حرارت و گرمایی که توسط این دتکتور جذب می‌شود ناشی از حرارت و گازهای داغی است که فضای اتاق را پرکرده و زیر سقف جمع می‌شود. بخشی دیگر ناشی از حرارت ناشی از تابش است. به‌طور معمول دتکتورهای حرارتی مشابه فیوز الکتریکی عمل می‌کنند. دتکتور حاوی یک آلیاژ یوتکتیک هستند که به گرما حساس است وقتی درجه حرارت به مقدار خاصی برسد آلیاژ از حالت جامد به مایع تبدیل می‌شود و سیگنال هشدار به کنترل پنل ارسال می‌شود.

دتکتور حرارت

دتکتور دود:

دتکتورهای دود برای تشخیص وجود دود در محیط مورداستفاده قرار می‌گیرند. و دارای انواع مختلفی هستند که به شرح زیر است:

دتکتور دود یونیزه و دتکتور دود فوتوالکتریک که تفاوت آن‌ها در نوع تشخیص آن‌هاست.

دتکتورهای دودی یونیزاسیون:

آشکارساز دود

این دتکتورها از دو صفحه روبه روی‌هم تشکیل‌شده‌اند که به 2 قطب منبع تغذیه متصل شده‌اند. صفحه اول به‌عنوان یک مرجع برای جبران تغییرات در دمای محیط، رطوبت یا فشار استفاده می‌شود. صفحه دوم حاوی یک منبع رادیواکتیو درون محفظه است که دائماً بین دو صفحه‌ی فلزی ساطع می‌شود. این تشعشعات با مولکول‌های هوا برخورد می‌کنند و الکترون‌های آن‌ها را جدا می‌کنند. این مولکول‌ها با از دست دادن الکترون به یون مثبت تبدیل‌شده و مولکول‌های دیگر با گرفتن الکترون به یون منفی تبدیل می‌شوند. به‌صورت عادی تعداد یون‌های مثبت و منفی با هم برابر است و یک یونیزاسیون ضعیفی بین دو صفحه برقرار می‌شود. وجود دود در محفظه دتکتور باعث کاهش ذرات یونیزه شده در محفظه می‌شود. به‌این‌ترتیب جریان موجود در دتکتور کاهش پیداکرده و با عبور از یک آستانه مشخص دتکتور فعال می‌شود. و سیگنال مربوطه را به کنترل پنل ارسال می‌کند.

دتکتورهای دودی فوتوالکتریک:

چراغ دتکتور مونواکسید

دود حاصل از حریق، شدت پرتوی نوری که به دتکتور می‌رسد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این نور یا قطع‌شده و یا محو می‌شود. دتکتورهای دودی فوتوالکتریک از یک LED و یک حسگر گیرنده نور تشکیل‌شده‌اند و همچنین برای تشخیص دود در محیط از این خاصیت که اثر تیندال نامیده می‌شود بهره می‌برند. وقتی دود وارد دتکتور شود، پرتوهای نور به ذرات دود برخورد می‌کنند و پراکنده می‌شوند. درنتیجه بخشی از نور به گیرنده میرسد. که موجب فعال شدن دتکتور می‌شود.

 

دتکتور کربن مونوکسید:

دتکتور مونوکسید کربن

دتکتور مونوکسید کربن برای تشخیص گاز مونوکسید کربن در محیط استفاده می‌شود. عملکرد آن به این صورت است که در صورت نشت و یا انتشار گاز مونوکسید کربن در فضا و محیط زندگی به‌سرعت این گاز را شناسایی کرده و قبل از اینکه حجم گاز منتشرشده در فضا به حدی برسد که برای افراد خطری ایجاد کند، حضور این گاز را به‌وسیله‌ی آژیری که روی آن تعبیه‌شده است به ساکنان ساختمان اطلاع می‌دهد. دتکتورمونوکسید کربن دارای یک سلول الکتروشیمیایی است که مونوکسید کربن را تشخیص می‌دهد. اما دود یا هرگونه محصول احتراق دیگر را تشخیص نمی‌دهد.

شستی اعلام حریق:

شستی اعلام حریق

شستی یا شاسی اعلام حریق یکی از تجهیزات، سیستم اعلام حریق دستی می‌باشد. اعلام حریق توسط شخص و با فشار دادن شاسی صورت می‌گیرد.

شستی اعلام حریق به دو نوع شیشه‌ای و فشاری تقسیم می‌شود:

شستی اعلام حریق شیشه‌ای:

در این نوع شستی شخص با شکستن درب شیشه‌ای باعث فعال‌سازی شستی شده و سیگنال هشدار به کنترل پنل ارسال می‌شود. گاهی اوقات شستی اعلام حریق به‌جای کنترل پنل مرکزی نیز عمل می‌کند و با تشخیص  آتش‌سوزی  توسط افراد و فشرده شدن دکمه که در وسط این شستی قرارگرفته تمامی آژیرها فعال می‌شوند. تنظیم مجدد این شستی‌ها با تعویض شیشه امکان‌پذیر است.

شستی اعلام حریق فشاری:

در این نوع شستی با اندکی فشار روی آن فعال می‌شود و سیگنال اعلام حریق به کنترل پنل مرکزی ارسال می‌شود و آژیرها فعال می‌شوند. برای تنظیم مجدد دارای سوئیچ هستند که می‌توان از آن‌ها استفاده کرد.

سیستم اعلام حریق به چند دسته تقسیم می‌شود که در زیر به آن‌ها می‌پردازیم:

سیستم اعلام حریق کانونشنال یا متعارف:

اعلان حریق

در سیستم اعلام حریق متعارف از کابل‌کشی فیزیکی برای اتصال شستی‌ها و دتکتورها استفاده می‌شود. به این صورت که سیگنال از طریق سیم‌ها به پنل مرکزی ارسال می‌شود. تمامی شستی‌ها و دتکتور ها در zone ها قرار داده‌شده‌اند تا در هنگام حریق، مکان‌یابی زنگ هشدار دقیق‌تر و ساده‌تر شود. هر زون یا ناحیه با یک نشانگر یا صفحه‌نمایش متن یا هردو در کنترل پنل مرکزی نشان داده‌شده است.

سیستم اعلام حریق چیست؟

کنترل پنل حداقل به دو مدار صوتی متصل شده است که می‌تواند شامل آژیر و یا سایر هشداردهنده‌های الکترونیکی باشد.

 از این سیستم برای محیط‌های کوچک و کم رفت‌وآمد و با المان‌های کم استفاده می‌شود.

 

عملکرد سیستم اعلام حریق

سیستم اعلام حریق آدرس پذیر:

اساس سیستم اعلام حریق آدرس پذیر همانند متعارف است با این تفاوت که به هر المان (دتکتور، شستی و …) یک آدرس مشخص داده می‌شود و کنترل پنل می‌تواند دقیقاً تعیین کند که کدام دتکتور یا شستی سیگنال هشدار را ارسال کرده است. سیم‌کشی در این نوع سیستم‌ها به‌صورت حلقه یا لوپ است؛ یعنی سیم‌کشی از ترمینال خروجی لوپ در کنترل پنل شروع‌شده و بعد از عبور از تجهیزات دوباره به کنترل پنل و ترمینال ورود لوپ وصل می‌شود. در حدود 128 المان می‌توانند بر روی یک لوپ قرار بگیرند. تمامی تجهیزات به‌صورت موازی بر روی لوپ قرار می‌گیرند که باعث می‌شود اگر به هر دلیلی مدار لوپ قطع شد، تجهیزات دچار مشکل نشوند زیرا می‌توانند از طرف دیگر لوپ تغذیه شوند.

اعلان حریق

همچنین  اگر به هر دلیلی اتصال کوتاه روی لوپ رخ دهد، کنترل پنل خطای اتصال کوتاه را نشان می‌دهد و کل تجهیزات روی لوپ از مدار خارج می‌شوند. اگر مدت‌زمان زیادی لوپ در وضعیت اتصال کوتاه باقی بماند، ممکن است به کنترل پنل آسیب وارد شود. به همین منظور مطابق با دستورالعمل‌های سازنده تجهیزات اعلام حریق و همچنین استانداردهای طراحی و اجرا همچون NFPA72 باید ابتدای هر زون یک عدد ایزولاتور قرار گیرد. در این صورت اگر اتصال کوتاهی روی لوپ ایجاد شود، فقط تجهیزات بین دو ایزولاتور از مدار خارج می‌شوند و بقیه مدار به کار خود ادامه می‌دهد. درواقع تنها یک زون از مدار خارج می‌شود. ایزولاتورها باعث می‌شوند که تمام تجهیزات روی لوپ هنگام اتصال کوتاه از مدار خارج نشوند.

 
ماژول ایزولاتور

سیستم اعلام حریق هوشمند:

در سیستم اعلام حریق هوشمند، هر دتکتور شامل یک واحد منطق می‌باشد که محیط خود را ارزیابی می‌کند. و در مورد آتش‌سوزی، خطا و یا تمیز کردن سنسور دتکتور به کنترل پنل اطلاع می‌دهد.

سیستم اعلام حریق هوشمند

اساساً سیستم‌های هوشمند بسیار پیچیده‌تر هستند و امکانات بسیار بیشتری نسبت به سیستم‌های متعارف و یا آدرس پذیر دارند. هدف اصلی آن‌ها کمک به جلوگیری از وقوع هشدارهای اشتباه است. سیستم‌های اعلام حریق هوشمند در نسخه‌های 2، 4 و 8 حلقه‌ای در دسترس هستند، به این معنی که مکان‌های بزرگ را می‌توان از یک پنل واحد کنترل کرد.

سیستم اعلام حریق هوشمند

 

 

سیستم اعلام حریق بی‌سیم:

 آخرین نوع سیستم اعلام حریق، اعلام حریق بی‌سیم است.

این سیستم جایگزین مؤثری برای سیستم‌های اعلام حریق با سیم است. اعلام حریق بی‌سیم از ارتباطات رادیویی ایمن و بدون مجوز برای اتصال سنسورها و دتکتورها به کنترل پنل بهره می‌برد.

 

 

این یک مفهوم ساده است که مزایای منحصربه‌فرد زیادی را ارائه می‌دهد. و یک سیستم تشخیص کامل آتش بدون نیاز به کابل‌کشی است. در این مقاله، ما آموخته‌ایم که سیستم‌های اعلام حریق در بسیاری از ساختمان‌هایی که هرروز با آن‌ها مواجه می‌شویم نصب‌شده‌اند. و از آن‌ها برای هشدار دادن به افراد داخل ساختمان در مورد وضعیت اضطراری ناشی از آتش‌سوزی استفاده می‌شود.

دتکتور حرارت
دتکتور مونوکسید کربن هیمن
error: Content is protected !!
fa_IRFA
بستن
مقایسه